SONGEA WAJAWAZITO WALALAMIKIA KUTOZWA FEDHA KWENYE ZAHANATI NA VITUO VYA AFYA

  

Wakati Sera ya afya na ustawi wa jamii ya mwaka 2007 inasema, kila mjamzito na mtoto wa chini ya umri wa miaka mitano anatakiwa kutibiwa bure katika hospitali, kituo cha afya na zahanati.

Lakini kwa Kijiji cha Ifinga Kata ya Matumbi Wilaya ya Songea Mkoa wa Ruvuma, wanatozwa pesa ya kujifungua, kupima ujauzito, mtoto akiumwa na kuuziwa dawa za malaria na kadi za kliniki.
"Tunauziwa kadi ya kliniki Tshs. 1000, mtoto akiuwa kumpima ili kujua kama anaumwa malaria unatakiwa kulipia Tshs. 500, mtoto akiandikiwa dawa ya malaria na dripu ya maji unatakiwa kulipia Tshs. 8000, mjamzito kujifungua Tshs. 15,000,"alisema Ifigania Ngura

Ifigania alisema kuwa, hata ukianza kwenda kliniki kwa mara ya kwanza unatakiwa kupima kujua unaujauzito wa miezi mingapi nayo pia unalipia Tshs. 2000, pia dawa za mseto tunauziwa Tshs. 15,00 kwa wajawazito na watoto Tshs. 1000.
Kutokana na ugumu wa maisha katika kijiji hicho, wajawazito wengi wanakwepa kwenda katika zahanati hiyo kuhofia ghalama kubwa na kukimbilia kwa mkunga wa jadi kujifungua bila ya kupimwa kliniki wakiwa na ujauzito.

PICHA: Ifigania Ngura (mjamzito)

Hali hiyo inasababisha ongezeko la vifo vya wajawazito na watoto wa changa, kwa sababu mkunga wa jadi hana utaalamu wa kujua kama mtoto amekaa vema tumboni, njia kubwa, mtoto anapumua vema, mtoto anauzito gani? hili ni tatizo serikali inatakiwa kulifanyia kazi.
"Bora uwende kwa Bi. Amina Mwichande ambaye ni mkunga wa jadi uchungu ukianza kuuma kuliko kwenda katika zahanati ya hapa kijijini, maana ghalama zake ni kubwa na uwezo sina wa kulipa Tshs.15,000 wakati kwa mkunga wa jadi unatoa Tshs. 2000 hadi 3000,"alisema Anna Komba
Tobias Millinga Mganga katika zahanati ya Ifinga alisema kuwa, huduma zote za afya zinalipiwa kwa wajawazito, watoto chini ya miaka mitano na wazee, kwa sababu zahanti inaongozwa na Kanisa Katoliki.
"Napewa madawa na Mratibu wa Jimbo Mama Lugongo, ananiandikia na ghalama za kila dawa alivyonunua na bei ya kuuza kila dawa, napenda nitoe huduma bure lakini kwa sababu bosi wangu mama Lugongo ananiandikia mpaka pesa ninayotakiwa kurudisha nikienda kuchukua madawa mengine, kiufupi zahanati hii iko kibiashara zaidi japo kuwa inatoa huduma za kijamii," alisema Mganga Millinga.
Zaituni Mango ni Afisa Mtendaji katika Kijiji cha Ifinga alisema kuwa, ni kweli wanatozwa pesa wajawazito na watoto wa chini ya umri wa miaka 5 wakienda katika zahanati hiyo.
"Tumeshapeleka malalamiko kwa Mganga Mkuu wa Wilaya juu ya wajawazito na watoto kutozwa pesa, wakati huduma hiyo inatakiwa kutolewa bure, kwa sababu zahanati iko chini ya Kanisa Katoliki ndio wanatoza pesa,lakini Mganga mkuu aliniambia atafuatilia tatizo hilo na kulitatua," alisema Afisa Mtendaji Zaituni
Kwa upande wake Father Haule wa Kanisa Katoliki katika Kijiji cha Ifinga alisema kuwa, wajawazito na watoto wote Ifinga wanatibiwa bure kama kuna nesi na mganga anatoza pesa basi atachukuliwa huduma za kisheria.
Mkunga wa jadi Amina Mwichande alisema kuwa, anapokea akinamama wengi wanaokwenda kwake kujifungua na wengine kumuita kwenda nyumbani kwake mjamzito ili kumsaidia kujifungua.
"Kazi ya ukunga nimeanza toka mwaka 1989 kipindi ambacho mume wangu alikuwa mganga katika zahanati hii, alinifundisha jinsi ya kumzalisha mjamzito na kabla ya kufariki mwaka 1996 alinihusia kwamba nisiache kazi ya kuzalisha wanaifinga nami sijaacha naendelea mpaka leo hata idadi sijui ya watu niliowazalisha mpaka sasa sina sehemu ya kutunza kumbukumbu ila mie ndio tegemeo kubwa hapa kijijini," alisema Amina.
Aidha alisema kuwa amepewa mafunzo ya siku moja tuu na uwongozi wa hospitali ya wilaya, mwaka 2002 mpaka sasa hajapewa mafunzo mengine bado anatumia njia zake zile zile za kizamani, pia alisema nikimzalisha mjamzito ananilipa Tshs. 2000 hadi Tshs. 3000, napokea kwa moyo mmoja kwa sababu nawasaidia kwa kukimbia ghalama kubwa katika zahanati ya Ifinga.

PICHA: Amina Mwichande, mkunga wa jadi

Mkunga huyu hana vifaa na madawa ya kutosha ya kumuweza mjamzito kujifungu pale atakapopatwa na tatizo la kutokwa na damu nyingi, mtoto kushindwa kutokwa hana kifaa cha mvuta vema ili atoke, kondo la nyuma la uzazi kugoma kutoka hana dawa ya kumchoma sinda ili kusaidia kutoka kwa kondo la uzazi.
Pamoja sindano ya kumchoma mjamzito baada ya kujifungua ili mfuko wa uzazi usinyae na mama asiendelee kutokwa na damu nyingi pamoja na mashine ya kutoa uchafu kwa mtoto kama hapumui vema baada ya kuzaliwa.
Hili ni tatizo kubwa sana katika sekta ya afya nchini, kama serikali haitaweka mipango madhubuti ya kuhakikisha kwamba mjamzito anajifungua katika mikono salama ya wataalam wenye ujunzi na vifaa tiba vya kumuwezesha mjamzito kujifungua vema idadi ya vifo itang'ang'ania hapo hapo haita shuka.
Utafiti wa kitaifa katika masuala ya afya uliofanywa mwaka 2010 (Tanzania Demographic and Health Survey analysis) unaonesha kuwa, idadi ya vifo vya wajawazito na watoto itaendela kuwa kubwa siku hadi hadi siku kwa sasa wajawazito 85,00 wanapoteza maisha kila mwaka na kila siku ni wajawazito 23 kati ya hao asilimia 46 wanapoteza maisha kwa tatizo la kutokwa na damu nyingi wakati wa kujifungua na baada ya kujifungua.
Kwa upande wa watoto wa chini ya umri wa miaka 5, watoto 5,000 wanapoteza maisha kila mwaka na watoto 137 wanapoteza maisha kila siku, wingi wa vifo hivi kwa watoto sawa na ndege ya abiri ya air Tanzania inayotoka dar kwenda mwanza kila siku ipate ajali na abiria wake wote wapoteze maisha.
Kijiji cha Ifinga kina wakazi 3,220  kati ya hao wajawazito ni 100 kwa mwaka jana, wajawazito  waliojifungua ni 70 kati ya 50 wamejifungua kwa mkunga wa jadi na 30 bado hawajajifungua na wenye umri wa kushika mimba ni 150.

Read More

WAZAZI NA WALEZI MNASHINDWA KULIKEMEA HILI?

Saa 3:00 asubuhi biashara inaendelea katika kituo cha mabasi Masasi wilaya ya Masasi Mkoani Mtwara.

Read More

RUNGWE WAFANIKIWA KUPUNGUZA VIFO VYA WAJAWAZITO

  

SERIKALI wilayani Rungwe mkoani Mbeya imesema kuwa imefanikiwa kupunguza vifo vya akina mama wajawazito vitokanavyo na uzazi ambapo kwa kipindi cha mwaka 2005 vifo vilikuwa 214 kati ya vizazi hai 100,000 na kufikia vifo 9 mwaka 2012 kati ya vizazi hai 100,000.

Taarifa hiyo imetolewa hivi karibuni na Mkuu wa Wilaya ya hiyo Chrispin Meela, akiwasilishaji taarifa ya utekelezaji wa Ilani ya Chama Cha Mapinduzi na Serikali kwa kipindi cha miaka saba ya serikali ya awamu ya nne.
Aliwaambia waandishi wa habari kuwa katika kupunguza vifo vya akina mama wajawazito na watoto wa chini ya umri wa miaka mitano idadi ya akina mama wajawazito waliojifungulia hospitalini na vituo vya afya waliongezeka kutoka 4,432 hadi kufikia 7, 397.
‘’Kuongezeka kwa akina mama wanaojifungulia hospitalini na vituo vya afya inatokana na wazazi hao kupata huduma iliyobora na salama wakati wa kujifungua hivyo wananachi wenyewe wamekuwa wakihamasishana wao kwa wao kwenda kujifungulia sehemu iliyosalama zaidi tofauti na hapo awali’’ alisema Mkuu huyo wa wilaya.
Alitanabaisha kuwa katika kuhakikisha sekta ya afya inaimarishwa zaidi wilayani humo, hadi kufikia mwaka 2012 kumekuwepo hospitali 3 ambapo kati ya hizo hospitali moja ni ya Serikali na mbili ni za madhehebu ya dini, zahanati 54 na vituo vya afya vitano.
Mbali na mafanikio hayo alikiri kuwepo kwa changamoto kadhaa zinazoikabili sekta hiyo kama vile upungufu wa dawa na vifaa vya kutolea huduma kwa wagonjwa.

Read More

EVIDENCE FOR ACTION YAFANYA MAMBO ARUSHA

Shirika lisiro la kiserikali linalotetea uhai wa mama na mtoto Afrika (Evidence for Action) wameendesha uchangiaji wa damu kutoka kwa wananchi mbalimbali wa Mjini Arusha, damu ambayo itasaidia akinamama mbalimbali wanaopata tatizo la kupungukiwa na damu wakati wa kujifungua na baada ya kujifungua. Asilimia 46 ya wajawazito Tanzania wanapoteza maisha kwa kukosa damu wakati wa kujifungua.

Read More

USAFIRI WA MTUMBWI TATIZO KWA WAJAWAZITO RUFIJI

“Nilijifungua kando ya mto Rufiji kutokana  na mtumbwi kuwa ng’ambo ya pili” anaeleza Sina  Mlimile 22 mkazi wa kijiji cha Nyaminywiri kata ya kipugira wilayani Rufiji.


Sina Mlimile anaishi ng’ambo ya pili ya kijiji cha Nyaminwiri ambacho kimegawanyika sehemu mbili kutokana na kuwepo kwa mto Rufiji, eneo analoishi Sina hakuna huduma ya kituo cha afya hali inayowalazimu wakazi wa eneo hilo kuvuka ng’ambo ya pili ya mto ili kupata huduma za afya.

Kutokana na hali hiyo akina mama wajawazito wamekuwa wakilazimika kutumia mitumbwi kuvuka toka upande mmoja kwenda upande wa pili na wakati mwingine kukumbana na hali hiyo ya kuchelewa kufika kituo cha afya cha Nyaminywiri   umbali wa kilometa tatu toka  upande huo wa kijiji mpaka ng’ambo ya pili.

Sina mwenye mtoto wa Kiume Mwalimu Rajabu Mkuka ambaye ana miaka 4 sasa anasema alikumbana na adha hiyo ya kuchelewa kituo cha afya kwenda kujifungua   kutokana na mtumbwi kuwa ng’ambo ya pili.

PICHA: Sina Mlimile akiwa na mwanae aitwaye Mwalimu Rajabu

 Anasema alilazimika yeye na ndugu zake kusubiri mtumbwi huo kwa muda wa saa mbili huku akiendelea kuugulia uchungu lakini hakuwa na namna nyingine isipokuwa kusubiri majaliwa ya mtu yeyote kutoka ng’ambo nyingine na kuleta mtumbwi.

Anasema aliongozana na  baba yake Abdalah Said Mlimile, Mume wake Rajabu Mwalimu, mama yake Tano Abdalah, shangazi yake Fatuma Rashid, Mkunga na bibi yake, anasema pamoja kuwepo kwa wanaume katika safari ile hakuna aliyepata ujasiri wa kuogelea kufuata mtumbwi ng’ambo ya pili kutokana na kuwepo kwa mamba wengi na viboko ndani ya mto Rufiji.

Anasema baada ya kusubiri kwa muda wa saa moja mara wakaona mtu akitokezea ng’ambo ya pili wote wakapaza sauti kumuomba afanye haraka kutokana na hali ya Sina kuendelea kuwa mbaya.

Baada ya mtumbwi kufika sehemu waliyokuwepo Sina alikuwa hana uwezo wa kutembea hali iliyowalazimu waliomsindikiza kumbeba na kumuingiza kwenye mtumbwi ili kuwahi kituo cha afya cha Nyaminywiri.

Haikuwa  kama walivyopanga kwani baada  ya mtumbwi kufika ngambo ya pili anasema tayari mtoto alikawa anachungulia hali iliyowalazimu waliomsindikiza kumbeba na kumsogeza karibu na kichaka, na kazi ya kumzalisha ikifanywa na mkunga wa jadi Mwajuma Likwayu pamoja na mama yake mzazi  yake Sina , Tano Abdalah.

“Bahati nzuri tulitembea na kiwembe na tochi ambayo ilitumika kumulika zoezi zima kwani tayari ilikuwa ni usiku” anaeleza.

Anasema alijifungua salama na wakarudi nyumbani lakini anakiri kwamba ni siku ambayo hawezi kuisahau katika maisha yake, kwani muda aliotumia kusubiri mtumbwi ulimpa wakati mgumu na maumivu ambayo hayaelezeki.

Kwa upande wa shangazi yake Sina Fatuma Mkugwa ambaye  alikuwa katika msafara wakumpeleka sina kituo cha afya anasema, hali hiyo ya kuchelewa kwenda kituo cha afya ilitokana na mambo mengi moja ikiwa ni mhusika kutokuwa na uhakika ni lini atajifungua.

Anasema  tayari alishaambiwa bado mwezi mmoja ,  kwa hiyo alikuwa kwenye makadirio hivyo akajisahau na kujikuta uchungu unampata akiwa shamba  lakini kuchelewa kupata mtumbwi kwa wakati pia ni tatizo lingine.

Anasema wanamshukuru Mungu kwani halikutokea tatizo japokuwa walikuwa na hofu kubwa baada ya kuona yuko tayari kujifungua  kabla ya kufika kituo cha afya.

Kwa upande wa mwendesha mtumbwi Omary Ulwe (57) anasema hali hiyo ilitokea kutokana na kutokuwepo kwa utaratibu maalum ambapo kila mtu alikuwa anajiendesha mwenyewe hali iliyokuwa ikiwapa akina mama wakati mgumu kwani wengi hawawezi kuendesha mtumbwi.

“Kwa sasa kuna madereva maalum kama mimi ambao tunafanya kazi hapa na kujipatia kipato kutokana na kazi hiii lakini pia kwa sasa mtumbwi unalala ng’ambo hii ambako ndiko wakazi wengi wanauhitaji” anaeleza

Ulwe anasema yeye na madereva wenzake wamekuwa tayari kuendesha mtumbwi hata usiku hasa inapotokea kuwepo kwa mama mjamzito ambaye anatakiwa kupelekwa kituo cha afya kwa ajili ya kujifungua.

Mganga mkuu wa kituo cha afya cha Nyaminywiri Dk Tarcis Bwakila anakiri kuwepo kwa akina mama ambao huchelewa kufika kituo cha afya kutokana na matatizo ya kupata usafiri wa mtumbwi kwa wakati na hivyo wengi kujikuta wakijifungulia njiani.

Bwakila ameeleza kuwa anatoa ushauri kwa akinamama wanaoishi nga’mbo ya pili kuhamia upande wa pili yaani sehemu ambayo kituo cha afya kinapatikana  pale wanapokuwa na ujauzito wa miezi nane,  ili kuepusha matatizo ya kushindwa kufika kwa wakati katika kituo cha afya na kujifungua katika mikono salama ya madaktari na manesi.

“Unajua watu wa ng’ambo ile wengi wana ndugu zao na marafiki zao huku   hivyo nawashuri wakae huku wanapokaribia kujifungua, lakini wengi hawafanyi hivyo na kujikuta wakikutana na matatizo ya kujifungulia njiani” anaeleza Bwakila.

Anasema  akinamama wengi hawachukulii kwa uzito suala la ujauzito kwani hata wanapokuwa katika hatua za mwisho, wanaendelea na kazi za shamba bila kujali hali iliyoko mbele yao ya kujifungua, na kujikuta hali hiyo inawakuta kama ajali wakati wanafahamu ni wakati gani wanatakiwa kujiandaa.

Kaimu mwenyekiti wa kijiji cha Nyaminywiri Yusuph Magenge anasema yamekuwepo matatizo mbalimbali yanayohusiana na kivuka kwa upande wa wakazi wanaoishi ng’ambo ya pili ya kijiji chake.
Anasema pamoja na akina mama wajawazito kupata matatizo wakati wa kwenda kituo cha afya,  anasema hata wanafunzi wamekuwa wakipata wakati mgumu wakati wa masika ambapo mto hujaa na kuhatarisha maisha yao.

Anasema mwaka 2010 kiboko alipindua mtumbwi uliokuwa umebeba wanafunzi wa shule ya msingi Nyaminywiri na kusababisha wanafunzi  tisa kufariki.

PICHA: Mwendesha mtumbwi aliyetambulika kama Omari Ulwe akiwavusha wanafunzi wa Darasa la Kwanza toka Shule ya Msingi Nyaminywiri
“Mkuu wa mkoa aliyekuwepo wakati wa msiba wa wanafunzi  Mwantumu Mahiza aliahidi kutuletea boti ili kuondoa adha wanayopata akina mama wajawazito na wanafunzi lakini bado hatujaletewa” anafafanua Magenga.

Read More

RUFIJI VICHANGA HUPIMWA UZITO KWA KUKADIRIA TU?

 

“Tangu nilipofika hapa ni mwaka mmoja sasa, niliukuta mzani huu wa kupimia vichanga ukiwa umeharibika hivyo ninachofanya ni kukadiria uzito wa mtoto anayezaliwa au kutompima kabisa” anaeleza Dokta Dollo Victor.

Dokta Dollo ambaye anafanya kazi katika zahanati ya Ndundunyikanza iliyopo kata ya Kipugira wilaya ya Rufiji mkoani Pwani, anasema tangu alipofika katika kituo hicho mwaka 2011 amekuwa akikadiria  uzito wa watoto wachanga baada ya kuzaliwa  kutokana na kukosekana kwa mzani wa kupimia.

PICHA: Zahanati ya Ndundunyikanza

Dollo anasema hali hiyo imekuwa ngumu kwake kama mtaalam kwani kujua uzito wa mtoto anapozaliwa kuna maana kubwa kwa afya ya mama na mtoto.
Dollo anasema mtoto anapozaliwa na kupimwa uzito inamsaidia daktari kujua mahitaji ya mtoto husika, anatoa mfano kwamba ikiwa mtoto mchanga atapimwa na kukutwa ana uzito wa chini ya kg mbili na nusu,  basi itaeleweka wazi kwamba mtoto ana matatizo ya kiafya mfano ugonjwa wa utapiamlo.
Anafafanua kwamba mtoto anapozaliwa anaweza kuwa na uzito wa kawaida ambao ni kuanzia kg mbili na nusu hadi kg tatu na nusu, na akiwa na uzito chini ya kg hizo basi anakuwa amezaliwa chini ya uzito wa kawaida pia akizaliwa na kg zaidi ya tatu na nusu anakuwa ana uzito uliozidi.
“Kwa kawaida mama aliyebeba mimba kwa miezi tisa anatakiwa kuwa na mtoto kuanzia kg mbili  na gram 500 mpaka kg tatu na nusu lakini ikiwa chini ya hapo basi daktari anapata mashaka juu ya afya ya mtoto au mama” anaeleza
Baada ya kumpima mtoto mchanga na kugundua kwamba ana uzito mdogo basi hupimwa na kujua ana matatizo gani mengine, kwani  uzito mdogo ni viashiria  kwamba huenda mama ana matatizo ya kiafya au mtoto mwenyewe.
Anasema inapotokea mtoto amezaliwa chini ya uzito wa kawaida daktari analazimika kumpima mama na mtoto kujua kama mama ana kinga ndogo au mtoto amezaliwa na matatizo ya kiafya.
Anasema baada ya kugundua tatizo kama liko kwa mama au kwa mtoto ndipo wanaanzisha matibabu na kutoa ushauri wa vyakula kwa mama ili kuimarisha afya yake na mtoto.
Dk Dollo anasema wakati mwingine mtoto anaweza kuzaliwa akiwa na uzito wa zaidi ya kg tatu na nusu, na inapotokea hivyo daktari hulazimika kumpima mtoto na mama kwani hali hii pia inaashiria kwamba huenda mama ana matatizo ya kiafya japo si mara zote.
“Mtoto anapozaliwa na uzito mkubwa kuliko kawaida wakati mwingine inatokana na matatizo ya kiafya ya mama ikiwemo ugonjwa wa kisukari.” Anafafanua
Anasema kujua hayo yote ni lazima kuwepo na mzani wa kupimia watoto wachanga ambao ndio chanzo cha kujihakikishia usalama wa afya ya mama na mtoto.

PICHA: Mzani wa kupimia vichanga ambao umeharibika na hautumiki kwa sasa

Kutokana na kukosekana kwa mzani huo katika zahanati ya Ndundunyikanza inakuwa vigumu kujua hali ya kiafya ya mama na mtoto.
Tatizo la kukosekana kwa mzani linaikumba pia zahanati ya Mtanza ambayo inapatikana  katika kata hiyohiyo ya Kipugira,  hakuna mzani wa kupimia watoto wachanga baada ya kuzaliwa hivyo mzani wa kupimia watu wazima ndio hutumika kumpimia mtoto mchanga.
Muuguzi msaidizi wa zahanati hiyo Fatma Mpakwaku anasema mzani wa kupimia vichanga uliharibika miezi sita iliyopita hivyo amekuwa akitumia mzani  wa kupimia watu wazima ili kupata uzito wa mtoto aliyezaliwa.
Kinachofanyika ni mama au ndugu yeyote wa mama aliyejifungua kumbeba mtoto aliyezaliwa na kupima, baadaye mama au ndugu huyo hupimwa akiwa peke yake na baadae kuangalia kilo ngapi ziliongezeka alipokuwa amembeba mtoto.
Mpakwaku anasema kukosekana kwa mzani wa kupimia watoto wachanga baada ya kuzaliwa  kunampa kazi ya ziada kwani kazi iliyotakiwa kufanyika kwa muda wa dakika mbili anaifanya kwa robo saa.
Anasema mzani wa kupimia vichanga ni mhimu kwani pamoja na kutumia njia ya mtoto kubebwa na mtu mzima na kupimwa hapati uzito sahihi ambao ungepatikana kwenye mzani uliotengenezwa maalum kwa kazi hiyo.
Mzani huo wa kupimia vichanga (Scale infant clinic metric 15.5 kg*5g) huuzwa kwa sh 220,000 kwa bei ya  bohari ya dawa ya Taifa (MSD) ya mwaka 2010/2011 hii ni kwa mjibu wa Dk Victor Dollo.  
Tatizo lingine linaloikumba  zahanati ya Ndundunyikanza  ni kukosa umeme  tangu mwaka 2008 hali inayowalazimu akina mama wajawazito wa Ndundunyikanza  kubeba mafuta ya taa wanapokwenda kujifungua.
Dk Dollo Victor anasema hutumia chemli wakati wa shughuli nzima ya kumhudumia mama wakati wa kujifungua.
Anasema si akina mama wote wanaokuja na mafuta ya taa kutokana na haraka za kuwahi zahanati pale mama anapojisikia uchungu lakini mara nyingine ni kukosekana kwa bidhaa hiyo katika maeneo wanayotoka.
“Nina tochi yangu ninayotumia pale chemli inapokuwa haina mafuta, kama unavyojua huwezi kufanya kazi ile bila mwanga”anaeleza.

PICHA: Dk Dollo Victor akionyesha taa ya chemli inayotumika kumulika wakati mama anapojifungua

Dk Dollo ambaye ni mhudumu pekee katika zahanati hiyo anasema analazimika kumuomba mtu yeyote atakayekuwepo hapo zahanati ili amsaidie kumulika, hali inayomfanya mtu mwingine kushuhudia zoezi zima la kuzalisha wakati yeye si mtaalam wala hakupaswa kuwa mahali hapo.
Mkuu wa wilaya  ya Rufiji Nurdin Hassan Babu anakiri  kukosekana kwa umeme katika baadhi ya zahanati ikiwemo zahanati ya Ndundunyikanza.
Babu anasema hawajaweza kufikisha umeme wa jua katika kila zahanati, anasema ni suala wanalolifanyia kazi kuhakikisha kila zahanati inapata umeme.
Mbunge wa Jimbo la Rufiji ambaye pia ni Naibu waziri wa afya na ustawi wa jamii, Dk Seif Rashid anakiri kuwepo kwa kile alichokiita “changamoto nyingi kwa akinamama wajawazito katika jimbo lake.”
Dk Seif anasisitiza kwamba ni wajibu wa wanavijiji kufahamu thamani ya vifaa vilivyopo, anasema katika zahanati ya Ndundunyikanza kulikuwa na umeme wa jua lakini mashine  ikaibiwa kwa sababu hapakuwa na ulinzi wa kutosha.
Wakati wauguzi na madaktari wakikosa vifaa mhimu katika zahanati, dira ya sera ya afya ya mwaka 2007, ni kuwa na jamii yenye afya bora na ustawi ambayo itachangia kikamilifu katika maendeleo binafsi na ya nchi.

Read More

MADAWA YA BINADAMU SONGEA YASAFIRISHWA KWA PIKIPIKI YA KUKODI

Ubovu wa barabra katika Kijiji cha Ifinga Kata ya Matumbi Wilaya ya Songea  katika Mkoa wa Ruvuma, unachangia usafirishaji wa madawa ya binadamu kwa kutumia pikipiki ya kukodi.

Usafirishaji wa madawa mbalimbali ya binadamu hufanyika kila mwezi baada ya madawa hayo kuisha katika zahanati hiyo.

Nikiwa katika msafara wa kuelekea kijijini Ifinga  ambako ni zaidi ya kilometa 48 kutoka barabara kuu ya kwenda Songea, pamoja na mwenyeji wangu Mganga wa zahanati ya Ifinga Tobias Millinga, huku tukiwa tumebeba madawa ya matumizi ya binadamu katika pikipiki tuliokodi.

“Nimezoeya kusafirisha madawa kwa njia ya pikipiki kwa zaidi ya mwaka mmoja sasa na husafiri kwa  saa 4 hadi 5 kufika Ifinga, husafirishaji wa madawa haya sio salama kwa sababu muda mwengine dripu zinapasuka na kulowesha baadhi ya madawa ya vidonge, nikifika kijijini huishia kuyatupa madawa yaliyoharibika kwa kulewa,”alisema Mganga Millinga.

Pikipiki kukodi kutoka Kijiji cha Madaba hadi Ifinga ni Tsh.30,000, pesa ambayo napewa kusafirishia madawa hayo, kuna wakati sipewi pesa ya kusafirisha madawa, huwa natumia pesa yangu mwenyewe kitu ambacho kinachangia maisha ya familia yangu kuwa magumu. 

Millinga alisema kuwa hata upatikanaji wa dawa hizo ni tatizo kubwa sana, huchukua siku 4 hadi 7 nikisubiri kupewa dawa hizo na Katibu wa Jimbo Mama Lugongo ambaye ndiye anasimamia zahanati mbalimbali Songea.

“Nashindwa kutoa taalifa mapema ya kuniandalia madawa kwa sababu Kijiji cha Ifinga hakuna mawasilino ya simu, madawa yakiisha inanibidi kupanda roli au kukodi pikipiki mpaka Madaba kisha napanda gali mpaka Songea mjini, unatumia muda mwingi kusubiri kupatiwa madawa na wakati mwengine huwa naishiwa pesa ya chakula na pesa ya kulala nyumba za wageni,”alisema Millinga

Madawa hayo yakifika katika kijiji cha Ifinga huwa yanauzwa kwa wanakijiji mbalimbali, kitu ambacho kinachangia vifo vya makusudi kwa watoto wa chini ya miaka mitano, wajawazito na wazee, kwa kushindwa kulipia pesa ya matibabu katika zahanati hiyo.

“Tunashukuru  kwa  kuwepo  kwa  zahanati  hii lakini  pesa  tunayotozwa ukiumwa  ni nyingi  sana  kama  mtoto  anaumwa  maralia  akiwekewa  dripu  yenye  Kwinini  ni Tshs. 8000 kwa mtoto wa chini ya umri wa miaka mitano,” alisema John Ndunguru.

Hali halisi ya kipato cha mwanakijiji wa Ifinga ni Tshs. 500 kwa siku pesa hiyo haipati mpaka apike pombe za nafaka kama mpunga, mahindi, ndizi, mtama na ulezi, akiuza ndio anauhakika wa kupa kiasi hicho cha pesa.

Mtoto akiumwa maralia inakuwa  tatizo kubwa  kumpeleka  katika zahanati  hiyo  ya Mission kwa sababu ya ghalama zake kuwa juu, tunamchemshia mti wa mwarobaini na kunywesha ilia pone.

“Hapa    nilipo    naumwa   nimefanyiwa   upasuaji   wa   henia   toka   mwezi Agosti   dawa   nilizokuwa   nazo   zimekwisha   nimefika   katika   zahanati hii kununua   dawa na nimetembea kwa saa 4  kutoka  jitongoji  cha  ruhuji kuwa   ajili ya dawa,  upasuaji   huu nimelipia   Tshs. 100,000   wakati  daftari la kutibiwa     bure ninalo ambalo limegongwa mhuri,”alisema mzee Rwanda.   ambaye    anamiaka 68 kwa sasa.

Kaimu Mganga Mkuu wa Wilaya ya Songea Dokta Daniel Masawe, alikili kuwepo na tatizo la watoto, wazee na wamama wajawazito kutozwa pesa za matibabu wakifika katika zahanati hiyo, tatizo kubwa ya kulipia huduma ni zahanati hiyo kuwepo chini ya uwongozi wa Kanisa Katoriki Jimbo la Songea.

“Tumepata malalamiko katika zahanati mbalimbali ambazo ziko chini ya Kanisa Katoriki wanakijiji kulipishwa pesa za matibabu, tumeanza kulifanyia kazi suala hilo kwa kuandika mkataba  maalumu wa makubaliano kati ya serikali na uwongozi wa Kanisa juu ya utaratibu wa kutoa huduma sawasawa na zahanati za serikali, mkataba huo ukikamilika huduma kwa jamii itakuwa bure,” alisema Dokta Masawe.

Kwa sasa zaidi ya zahanati 14  na Hospitali moja ya Peremiho ziko chini ya Kanisa Katoriki, zahanati hizo ni Ifinga, Mkongotema, Mpitimbi, Morogoro, Mhalula, Chipole, Liganga, Jkt Mlali, Mtangimbole, Mahanje, mpangindo, ndongosi Matimila, zimejengwa sehemu ambazo serikali wameshindwa kujenga zahanati.

Read More

LICHA YA KUPUUZWA, MKUNGA WA JADI AZALISHA WANAWAKE 212 KWA MIEZI KUMI

">Na Gordon Kalulunga, Mbeya

“SINA utaalam wa kisasa. Sijawahi kutembelewa na kiongozi wa Hospitali. Lakini jamii inanitambua na kuthamini mchango wangu kwa wajawazito wenye uhitaji wa kujifungua’’

Ndivyo anavyoanza kusema Mkunga Agripina Fredrtick Sikanyika (37) maarufu kwa jina la Mama Namwinji, mkazi wa Kijiji na kata ya Mbuyuni wilayani Chunya mkoani Mbeya alipotembelewa na Mwandishi wa makala haya Octoba, 2012. 

Anasema imemlazimu kuwaachia nyumba yake wagonjwa na wajawazito wanaofika kwa ajili ya kujifungua nyumbani kwake baadhi wakitokea hospitali na zahanati mahala wanakoishi.

Anasema alianza huduma hiyo ya ukunga mwaka 2000 na mwaka 2011 alizalisha wajawazito 114 na mwaka 2012 kwa miezi kumi wajawazito 212 walijifungulia nyumbani kwake hapo.

Ninapomuuliza mahala wanapojifungulia wanawake hao, ananionesha mkeka wa matete maarufu kama Msengele. 

Licha ya wanawake hao kujifungua salama. Anasema wanawake wawili kati ya hao, walijifungua watoto ambao walikuwa na ulemavu wa ajabu.

Anafafanua kuwa mwanamke wa kwanza kujifungua mtoto mwenye ulemavu(kiumbe cha ajabu….), alijifungua Septemba 15,2012 ambapo kichanga hicho kilikuwa na sikio moja, mguu mmoja, mdomo na pua vikiwa vimeungana na alifariki muda mfupi baada ya kujifungua.

‘’Siku iliyofuata yaani Septemba 16,2012 kuna mwanamke ambaye alijifungua mtoto aliyekuwa na kichwa kinachofanana na ndama ya Ng'ombe na kiwiliwili cha binadamu’’ anasema Agripina.

Licha ya kazi hiyo ngumu anayoifanya usiku na mchana na kuishia kupata zawadi ndogo ndogo kutoka kwa wajawazito hao au wenza wao, mkunga huyo wa jadi hana kitanda cha kujifungulia wajawazito, glovu na makaratasi yanayohitajika kwa ajili ya kutandika wakati mjamzito akijifungua. 

Licha ya kutokuwa na elimu ya kisasa juu ya masuala ya afya, Agripina anasema anapompokea mjamzito nyumbani hapo anamuuliza kama alikuwa akihudhuria kliniki na anaangalia kadi zao na baada ya hapo anaandika majina yao na wanakotokea.

“Ninafanya hivyo ili kujua wajawazito hao wanatokea eneo gani na endapo bahati mbaya mjamzito anaweza kupata matatizo makubwa wakati wa kujifungua niweze kuujulisha uongozi wa serikali ya kijiji na kumsafirisha kwa urahisi au kuwajulisha viongozi wa eneo anakotokea’’anasema Agripina. 

Ananionesha daftari lake ambalo anaorodhesha kila mwanamke anayejifungulia hapo na hawa wafuatao ndiyo waliojifungulia kwa mkunga huyo tangu Januari mpaka Octoba, 2012 na tarehe walizojifungua kwenye mabano. 

Theofina Tanesco (1.01.2012), Grace Eneliko(1.01.2012), Sinela Nicolaus(06.01.2012),Justina Enock(13.01.2012),Getruda Nestory(13.01.2012), Paslaalia Vicent(14.01.2012), Devota Alfredy(17.01.2012), Agnes Samson(17.01.2012), Pili Luhende(18.01.2012) Holo Shitungulu(19.01.2012), Asia Luca(20.01.2012), Rehema Uayu(22.01.2012) na Sabina Willium(24.01.2012). 

Eliza Wilson(30.01.2012), Eliza Usinza(4.02.2012), Sabina Roma(9.02.2012), Gindu Sangayende(10.02.2012), Esther Hamis(13.02.2012), Paskalia Vicent (16.02.2012),Ngile Charles(25.02.2012), Holo Tungu(19.02.2012), Neema Christopher(19.02.2012), Lucia Charles(21.02.2012), Agnes Christopher(27.02.2012), Neema Charles(28.02.2012) na Christina Benard 29.02.2012. 

Helena Boniphace(29.02.2012), Jute Luhinza(29.02.2012), Oliva John(29.02.2012), Mary Chambo(01.03.2012), Defloz Adam(01.03.2012), Choyo Shija(02.03.2012), Hoga Charles(06.03.2012), Sumuni Martin(06.03.2012), Shele Uashinje(09.03.2012), Juliana James(10.03.2012), Jelemana Pambano(11.03.2012), Regina Jerad(11.03.2012), Anacleta Helman(14.03.2012), Sai Nosutina(17.03.2012), Yunge Mathias(19.03.2012) na Kwangu Charles(29.03.2012). 

Jumanne Shija(29.03.2012), Sevelina Modat(29.03.2012), Agnes Joseph(13.04.2012), Lega Samson(13.04.2012), Maria Boniphace(13.04.2012),Pastralia Christopher(16.04.2012), Anacleta Edes(16.04.2012), Prica Boniphace(21.04.2012), Yusta George(22.04.2012), Salome Alone(22.04.2012), Joyce Edwin(23.04.2012),Lori Chikono(24.04.2012),Malalina Juma(29.04.2012), Flavia Thobias(29.04.2012) na Getruda Linus(29.04.2012). 

Faustine Paul(29.04.2012), Grace Kasema(30.04.2012), Christina Kisiwani(8.05.2012),Kundi Lutuma(15.05.2012), Lucia Gabriel(18.05.2012), Rehema Andrew(19.05.2012), Nindi Makeja(21,05.2012), Rahab Shija(23.05.2012), Jenipha Stanslaus(27.05.2012), Getruda Frank(29.05.2012), Bohari Abubakar(30.05.2012), Riziki Paulo(2.06.2012), Magreth Joseph(5.06.2012) na Agnes Albeto(06.06.2012). 

Luli Makele(08.06.2012), Mary Thomas(09.06.2012), Suzan Pascal(09.06.2012), Shame Shinge(10.06.2012), Getruda Paul(12.06.2012), Christina Nestory(14.06.2012), Joyce John(22.06.2012),Therezia Anthon(25.06.2012), Frola Roman(30.06.2012),Pundo Sichone(06.07.2012), Venesia Fredrick(9.07.2012), Mwasu Mwandu(11.07.2012),Kwangu Malundeji(14.07.2012), Noelia Boniphace(16.07.2012) na Sophia Frank(17,07.2912). 

Ngane Mahele(21.07.2012), Matrida Shija(28.07.2012), Dotela Nelson(29.07.2012), Mbalu Tutonja(03.08.2012), Winfrida Fedeliko(08.08.2012), Astelia Modeste(19.08.2012),Kulwa Ngassa(20.08.2012),Paskalia White(21.08.2012),Mvud Salum(21.08.2012), Anacleta George(21.08.2012), Monica Kulwa(21,08.2012), Olo Kikono(21,08.2012), Maria Kilanja(22.08.2012), Lucia Mateo(22,08.2012),Milliam Salum(22.08.2012), Anacleta George(2.08.2012) na Shoma Kashinde(23.08.2012),Wembe Tone(23.08.2012),Luli Luwassa(23.08.2012), Mbuke Luhende(23.08.2012), Neema Linus(23.08.2012), Justina Edward (23.08.2012),Mbalu Mele(24.08.2012), Oliva Frank(24.08.2012),Rabi Machia(24.08.2012),Wemelas Landam(24.08.2012) na Olive Nayoni(24.08.2012). 

Sai Mihamba(24.08.2012), Salome Smart(25.08.2012), Tatu Kipunga(25.08.2012), Dodecia Anthon(25.08.2012), Grace Burton(25.08.2012), Asteria Paskalia(25.08.2012), Paulina Simwamba(26.08.2012), Ilambe John(26.08.2012), Rozalia Fredy(26.08.2012),Paulina Moris(26.08.2012), Anacleta James(26.08.2012), Asia Lucas(26.08.2012), Rehema Kaga(27.08.2012),Sabina Willium(27.08.2012) na Minzi Tungua(28.08.2012).

Regina Mandela(28.08.2012), Selina Samson(28.08.2012), Holo Mayunga(28.08.2012), Mage Ismail(29.08.2012), Lucia George(29.08.2012), Auleria Kenneth(29.08.2012), Zuwanda Njule(29.08.2012), Edna Robi(31.08.2012),Maclina William(31.08.2012), Maria Laulent(31.08.2012), Winfrida Ezekiel(31.08.2012), Winfrida Linus(01.09.2012), Esther James(01.09.2012), Telezia Samson(01.09.2012),Kulwa Maliga(2.09.2012), Hamba Kilindilo(03.09.2012), Magreth Masanja(3.09.2012) na Therezia Zambi (03.09.2012). 

Clemencia Langson(14.09.2012), Olonica Huzuni(15.09.2012),(Shiji Paulo(16.09.2012), Wilfrida Mbawe(17.09.2012), Amina Silungwe(18.09.2012), Justa Aliliado(18.09.2012),Paskalia Mitodu(18.09.2012), Sharifa Clestusi(19.09.2012), Sara Kani(20.09.2012), Win Songeti(21.09.2012), Justina George(21.09.2012),Paskalia Killian(21.09.2012), Mbuke Masile(22.09.2012), Tabu Donat(22.09.2012), Kwangu Mchele(23.09.2012) na Prisca Odelasi(23.09.2012). 

Zowe Isasi(23.09.2012), Win Songole(24.09.2012),Beaty Albeto(24.09.2012), Kabula Luwinza(24.09.2012), Anacleta Patson(24.09.2012), Anacleta Mitod(24.09.2012),Kalista Cosmas(25.09.2012), Giadu Joseph(25.09.2012), Defloza James(25.09.2012), Jane Mahuna(25.09.2012), Juke Samwel(29.09.2012), Mbalu Charle(30.09.2012),Lucia Ostat(30.09.2012), Melina Elias(01.10.2012) na Maltina John(01.10.2012). 

LuminataUgata(01.10.2012), Lenancia Paskali(01.10.2012), Asteria Blazio(02.10.2012), Mbala Lagola(02.10.2012), Jenipha Michael(02.10.2012), Maria Leonard(02.10.2012), Gugwe Joseph(03.10.2012),Anastazia Mwali(03.10.2012), Tatu Said(03.10.2012),Prisca Vicent(03.10.2012), Sephania Amin(03.10.2012), Anastazia Chrisphin(03.10.2012), Agnes Alex(04.10.2012),Esther Mwazi(04.10.2012) na Wende Njuli(04.10.2012). 

Pascalia Aloyce(05.10.2012), Devetalia Julius(05.10.2012), Rosemary Sanzu(05.10.2012), Safina Adam(05.10.2012), Marieta Fransisco(06.10.2012), Mbahi Machia(06.10.2012),Kunde Shija(06.10.2012),Shani Charles(06.10.2012), Pendo Charles(06.10.2012), Wande Lugombe(07.10.2012),Kambi Kashinje(07.10.2012) na Jenipher Isack(07.10.2012).

Julieta Philipo(07.10.2012),Kashinje Luhande(08.10.2012), Nolia Maiko(08.10.2012),Lucia Satiel(08.10.2012), Sabina Elias(08.10.2012),Zuhura Daud(09.10.2012), Jenipher Alphonce(09.10.2012) na Kundi Lugola(09.10.2012). 

Afisa Mtendaji wa Kijiji hicho cha Mbuyuni Konrad Umboka, anasema Serikali ya Kijiji imeridhia Mkunga huyo kutoa huduma za uzazi na kwamba wao kama Serikali wanamtembelea na kumpatia elimu ya usafi wa mazingira. 

‘’Natoa wito kwa serikali hasa wizara ya afya kumsaidia mkunga huyu maana amekuwa msaada mkubwa kwa wanawake hapa kijijini na wanaotoka maeneo mbalimbali ya Tanzania’’ anasema Umboka.

Mwenyekiti wa chama cha waganga na wakunga wa jadi (CHAWATIATA) kata ya Mbuyuni Bruno Mbegeze anasema chama hicho kinamtambua na kuthamini kazi zake za kuzalisha wanawake na kutibu magonjwa mengine. 

‘’Wito wangu kwa Serikali kama itaona umuhimu wa huduma anayoitoa mkunga huyu kama tunavyoona wananchi basi imwongezee nyenzo za kutendea kazi ikiwemo elimu ya kujikinga na maabukizi ya VVU’’ anasema Mbegeze.

Mratibu wa huduma za Afya ya uzazi na mtoto mkoa wa Mbeya Prisca Butuyuyu, anasema kuwa anatambua kuwa mkunga huyo anatoa huduma ya kuzalisha lakini kitengo chake kiliwahi kumkataza na haelewi kwanini anaendelea kutoa huduma hiyo.

Read More

SERIKALI IMESHINDWA KULIMALIZA HILI?

Ni saa 5:30 asubuhi katika kituo cha basi cha Mbwemkulu katika Wilaya ya Lindi Mjini Mkoa wa Lindi Biashara inaendelea.

Read More